Een Kleine Ode Aan

On Compromises and Rotten Compromises van Avishai Margalit

Vandaag de negende post in de wekelijkse rubriek ‘Een Kleine Ode Aan’. In maximum 250 woorden looft een Nederlandse of Vlaamse auteur een al dan niet vergeten filosofisch pareltje.

Kleine ode aan:
On Compromises and Rotten Compromises van Avishai Margalit

Door:
Marjolein Lanzing (promovenda aan de Technische Universiteit Eindhoven)

Het is bijna verkiezingstijd. Immigratie, terrorisme en de nationale veiligheid staan hoog op de agenda.

“Doe mee en doe normaal.” “We laten ons niet beperken. Zeker niet door dit soort tuig. Onze koppigheid is het beste wapen tegen terreur!” “AZC’s dicht.” “Grenzen dicht.” “Moskeeën dicht.” “Nederland weer van ons!”

Klare taal. Vergelijkbaar met vele andere politieke ontwikkelingen in de wereld.

Maar wij zijn een nuchter polderland. De soep wordt toch niet zo heet gegeten als zij wordt opgediend?

In Compromises and Rotten Compromises verkent Margalit de morele grenzen van het compromis: welke compromissen ter wille van de vrede mogen we niet sluiten? In elk geval geen ‘rotte’, luidt het antwoord. De compromissen die ervoor zorgen dat een onmenselijk regime in stand wordt gehouden of in het zadel wordt geholpen, dienen ten aller tijde vermeden te worden. Een onmenselijk regime is een regime van ‘wreedheid en vernedering’: een regime dat mensen niet als mensen behandeld.

Uit deze gedachtegang volgt vervolgens dat het ergste, rotste compromis dat we kunnen sluiten een compromis is dat racistische regimes instelt of in stand houdt.

Er valt veel aan te merken op Margalit’s stellingen. Er zijn veel –slechte – compromissen die op zichzelf niet direct rot te noemen zijn, maar die uiteindelijk, bij elkaar opgeteld, leiden tot precies de situatie die Margalit afdoet als onmenselijk. Toch is meer filosofische aandacht voor het concept ‘compromis’ belangrijk. ‘Compromis’ klinkt groezelig; ver weg van de ideale theorie die uiteenzet wat we ‘zouden willen zijn’. Maar, Margalit provoceert door te stellen dat deze idealen geen grond zijn voor beoordeling.

Het is bijna verkiezingstijd. Natuurlijk maken we vuile handen tijdens het polderen. Laat je poldergeest provoceren door Compromises and Rotten Compromises. Om scherp te blijven. Om de hete soep te kunnen herkennen als deze toch wordt opgediend. Om de dubieuze compromissen eruit te kunnen vissen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s